جوادزاده
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ جوادزاده
آرشیو وبلاگ
      راستگویی - دانایی - نظم (یادداشتهای روزانه)
چهار نیروی درونی انسان نویسنده: جوادزاده - ۱۳٩۳/٦/۱۳

انسان در درون خود چهار نیروی مختلف دارد : 1- نیروی شهوت  2- نیروی خشم  3- نیروی خیال  4- نیروی عقل

1- نیروی شهوت : وظیفه نیروی شهوت جلب منفعت است. انسان توسط این نیرو منافع دنیوی را به سمت خویش جذب میکند. مثل غذا ، پوشاک ، مسکن ، مقام ، لذت بردن از جنس مخالف .  مثلا وقتی انسان احساس میکند که فلان غذا برایش مفید است و منفعت دارد نیروی شهوت در او بیدار میشود و همین نیرو به او فرمان میدهد که به سمت غذای مورد نظر رفته و آنرا در اختیار بگیرد و استفاده نماید. اگر نیروی شهوت نباشد انسان میمیرد. همه ی حیوانها نیروی شهوت دارند.

2- نیروی خشم : وظیفه ی این نیرو دفع زیان است. انسان با بهره گیری از این نیرو در پی دفع کردن خطرات و مضرات از خود میباشد. مثلا وقتی انسان حیوان درنده ای را میبیند به خشم می آید و بلافاصله درپی دفع این خطر برمی آید. یا وقتی که کسی به اموال انسان دستبرد میزند و دزدی میکند انسان به خشم می آید و همین نیروی خشم به او کمک میکند که در برابر دزد عکس العمل نشان داده و از اموال خود حراست نماید. اگر نیروی خشم نباشد انسان میمیرد. همه حیوانها نیروی خشم دارند.


3- نیروی  خبال (وهم) : این نیرو وظیفه ی چاره اندیشی را به عهده دارد. وقتی انسان در برابر موقعیتهایی قرار میگیرد که نیاز به تصمیمات خاص دارد این نیرو به کار می افتد و چاره اندیشی میکند و معمولا به دنبال فریبکاری میرود. حیطه عمل قوه خیال بسیار پیچیده و مرموز و ناشناخته است. نیروی خیال برای جلب منفعت و دفع ضرر چاره اندیشی میکند. او مشاور ارشد دو قوه دیگر است. قوه خیال ، هیچ قانونی نمیشناسد و هیچ حد و حدودی را تحمل نمیکند و اسب سرکش خود را به هر سو میتازد تا راه کاری ارائه بدهد او میتواند د یک لحظه کوتاه ، زمین و زمان را سیر کند و راهکارهای مختلف را بسنجد و از میان آنها موثر ترین را به زعم خود پیشنهاد دهد. اگر نیروی خیال نباشد انسان پیشرفت نمیکند. به نظر من حیوانها نیروی خیال ندارند(نیازمند تحقیق است).

4- نیروی عقل : به نظر من ردیف کردن عقل در کنار بقیه نیروهای درونی انسان کار درستی نیست زیرا عقل مفهومی متعالی دارد که از جنس سایر نیروها نیست. اما در این تقسیم بندی چهار گانه برای رساندن منظور خود چاره یی جز این نداریم . بنابراین ما خود را مجاز میکنیم بگوییم که نیروی عقل نیرویی است که همیشه در راه سعادت قدم برمیدارد. نیروی عقل نیرویی است که حسن و قبح مسائل را میداند و میسنجد و نیک و بد را به انسان می نمایاند. نیروی عقل برای کنترل و هدایت سه قوه ی اول است. اگر نیروی شهوت خواست که از حد خویش تجاوز نماید اورا مانع میشود. اگر نیروی خشم خواست که طغیانگری نماید او را سرجای خود می نشاند. اگر نیروی خیال خواست که فریبکاری نماید به او تذکر میدهد. اگر نیروی عقل نباشد انسان با یک حیوان فرق چندان مهمی نخواهد داشت.

در واقع این عقل است که مقادیر مجاز را برای سه قوه ی دیگر معین و مشخص میکند. عقل دائما به شهوت و خشم و خیال نصیحت میکند و مفاد قانونی را برایشان برمیشمارد و یاد آوری میکند. عقل چهارچوبها را میشناسد ، خوب و بد را میفهمد و راه سعادت را مثل کف دست میشناسد و با تکیه بر همین دانش میتواند بر سایر نیروها حکمفرمایی کند. او میتواند به سایر قوا امر و نهی کند زیرا حقیقت عالم را میفهمد و مقصد را میشناسد و به خطرها و موانع راه آگاه است.

اگر شهوت خواست که زیاده روی کند مورد اعتراض عقل قرار میگیرد. اگر خشم خواست از حد خود تجاوز کند و به دیگران صدمات ناروا بزند عقل مهارش را میکشد و کنترلش میکند. اگر خیال خواست که در انجام وظیفه ی  چاره اندیشی خود ، از راه راست بیرون رفته و  با عشوه گری و سوداگری و فریبکاری و سالوسی به دیگران ظلم کند و حق دیگران را پایمال نماید در اینصورت عقل به او هشدار میدهد و عواقب کارش را گوشزد میکند. 

و این خود انسان است که سرنوشت خود را به دست کدامیک از این نیروها بسپارد. خشم و شهوت و خیال ؟  یا عقل؟ 

به قول سعدی : 

خور و خواب و خشم و شهوت شغبست و جهل و ظلمت 

 حَیَوان خبر ندارد ز جهان آدمیت


 

(  متن کامل شعر سعدی  )

 

تن آدمی شریفست به جان آدمیت

 

نه همین لباس زیباست نشان آدمیت

 

اگر آدمی به چشمست و دهان و گوش و بینی

 

چه میان نقش دیوار و میان آدمیت

 

خور و خواب و خشم و شهوت شغبست و جهل و ظلمت 

 

حیوان خبر ندارد ز جهان آدمیت

 

به حقیقت آدمی باش وگرنه مرغ باشد       

 

که همین سخن بگوید به زبان آدمیت

 

مگر آدمی نبودی که اسیر دیو ماندی          

 

که فرشته ره ندارد به مقام آدمیت

 

اگر این درنده‌خویی ز طبیعتت بمیرد

 

همه عمر زنده باشی به روان آدمیت

 

رسد آدمی به جایی که بجز خدا نبیند

 

بنگر که تا چه حدست مکان آدمیت

 

طیران مرغ دیدی تو ز پای‌بند شهوت

 

به در آی تا ببینی طیران آدمیت

 

نه بیان فضل کردم که نصیحت تو گفتم

 

هم از آدمی شنیدیم بیان آدمیت


  نظرات ()
مطالب اخیر آزمودم عقل دوراندیش را دعا کوته فکری و بلند مرتبه سازی خوبی یا بدی ؟ شروع جهان با یک آواز بوده نه با انفجار اسم اعظم به کسی ندارم الفت زجهانیان مگر تو بلندیهای مقدس در رحمت خدا را بکوبید بی تو ای صاحب زمان
کلمات کلیدی وبلاگ حکمت (۱٦٤) آمریکا (۱٢٦) پهلوی (٧٥) شعر (٦۳) رفسنجانی (٦٠) امام حسین (٥٧) عاشورا (٤٦) حدیث (٤٤) روحانی (۳٥) دعا (۳۳) امام علی (۳۳) امام خامنه ای (٢٩) قرآن (٢۸) حضرت محمد (٢٦) حکایت (٢۳) مصدق (٢٢) احمدی نژاد (٢٢) انتخابات ریاست جمهوری (٢٠) غرب (۱۸) خدا (۱٧) ashura (۱٧) حجاب (۱٧) خاتمی (۱٦) نماز (۱٥) علم (۱٤) اسرائیل (۱۳) اسلام (۱۳) محرم (۱۳) امام خمینی (۱۳) صادق هدایت (۱٢) امام صادق (۱۱) شهریار (۱٠) جغرافیا (۱٠) میرحسین موسوی (۱٠) اصلاح طلبان (۱٠) رضاشاه (۱٠) امام زمان (٩) زیارت عاشورا (٩) رمضان (٩) انسان (٩) شاه (٩) شهید (۸) عشق (۸) امام رضا (۸) فساد (۸) فتنه (۸) امام جواد (٧) نجوم (٧) جنگ (٧) جمهوری اسلامی (٧) سبک زندگی (٧) مصائب (٦) یارانه ها (٦) حضرت زهرا (٦) اعمال (٦) حقوق بشر (٦) انقلاب (٦) سیاست (٦) ایران (٦) ترک (٦) نوحه (٥) روزه (٥) خامنه ای (٥) دروغ (٥) آزادی (٥) هنر (٥) یهود (٥) آذربایجان (٥) حج (٥) کربلا (٥) فلسطین (٥) جمعیت (٥) محرم و صفر (٥) بوز قورد (٥) زلزله تبریز (٥) ویروس فرهنگی (٤) گرگ خاکستری (٤) بوزقورد (٤) عید غدیر (٤) عیدفطر (٤) آل سعود (٤) اینترنت (٤) مادر (٤) ازدواج (٤) ماهواره (٤) ایمان (٤) انتخابات مجلس (٤) تبریز (٤) عید نوروز (٤) قدس (٤) روحانیت (۳) امام حسن (۳) انگلیس (۳) غزه (۳) سال نو (۳) خنده (۳) زندگی (۳) هاشمی (۳) زن (۳) کامپیوتر (۳) شیطان (۳) فناوری (۳) تکنولوژی (۳) خانه (۳) گل (۳) تورم (۳) عدالت (۳) دموکراسی (۳) امام هادی (۳) راستگویی (۳) اقوام ایرانی (۳) عنایت خدا (۳) اجابت دعا (۳) قوم پارس (۳) فساد در سینما (٢) ملی-مذهبی (٢) 10 میلیارد تومان (٢) مذاکرات هسته ای (٢) جنبش سبز (٢) حقوق انسان (٢) قرآن سوزی (٢) تساوی زن ومرد (٢) عالمان بی عمل (٢) نا امیدی از خدا (٢) 9 دی (٢) خشونت علیه زنان (٢) وام بانکی (٢) لیبرال (٢) دریاچه اورمیه (٢) کشمیر (٢) جلیلی (٢) فضولی (٢) تست شخصیت (٢) جنبش عدم تعهد (٢) سنائی (٢) عمل (٢) 5+1 (٢) علامه جعفری (٢) بهشت (٢) زبان (٢) تروریست (٢) کوروش (٢) نیایش (٢) شیعه (٢) منافق (٢) خمینی (٢) عرفه (٢) زمان (٢) دزد (٢) معجـزه (٢) عباس (٢) عقل (٢) مناجات (٢) بهمن (٢) عید (٢) کودک (٢) زینب (٢) تربیت (٢) فیلم (٢) گرانی (٢) اندیشه (٢) سینما (٢) انتظار (٢) دنیا (٢) دانش (٢) فلسفه (٢) دل (٢) آرزو (٢) تمدن (٢) شریعتی (٢) پیامبران (٢) توبه (٢) شیر (٢) انفاق (٢) زمین (٢) قضاوت (٢) فیلترینگ (٢) تحریم (٢) 29 بهمن (٢) جهان (٢) عبادت (٢) پدر و مادر (٢) سوال (٢) سوریه (٢) امام سجاد (٢) مطهری (٢) صلوات (٢) نذر (٢) صهیونیسم (٢) شب قدر (٢) هندوانه (٢) شعبان (٢) یاحسین (٢) ریا (٢) علوم تجربی (٢) هکر (۱) تخیل (۱) چمران (۱) سلیمانی (۱) بایاتی (۱) جبر (۱) تخصص (۱) استغفار (۱) بسیجی (۱) کهکشان (۱) قاضی (۱) جامعه اطلاعاتی (۱) نسبیت (۱) امام حسن عسکری (۱) حیا (۱) سید احمد خمینی (۱) بیمارستان (۱) کلاهبرداری (۱) مشایی (۱) اصلاح طلبی (۱) کعبه دل (۱) انشتین (۱) گوش (۱) خرافه (۱) انبیا (۱) عزا (۱) ادیسون (۱) حجامت (۱) سرمایه داری (۱) اصول گرایی (۱) ذکر (۱) شبهات (۱) تعهد (۱) شاید وقتی دیگر (۱) شمس تبریزی (۱) برکت (۱) عبدالله نوری (۱) سلامتی (۱) میهن (۱) اختیار (۱) پیام نوروزی (۱) تناقض (۱) جوانی (۱) اهل سنت (۱) جوان (۱) الهی (۱) شناخت (۱) نظم (۱) ویکتورهوگو (۱) فریب (۱) بودا (۱) تکلیف (۱) تفکر (۱) خشک و تر (۱) انیشتین (۱) نوشتن (۱) خیانت (۱) امتحان (۱) راه (۱) سانسور (۱) زیبایی (۱) غم (۱) مذاکره (۱) مسلمان (۱) ظهور (۱) حزب (۱) اربعین (۱) طبیعت (۱) روشنفکری (۱) دانستن (۱) امامت (۱) توسل (۱) سجده (۱) گناه (۱) احزاب (۱) اوباما (۱) غرور (۱) ابر (۱) گفتار (۱) مغز (۱) والدین (۱) تسلیت (۱) شرق (۱) ماسک (۱) تفسیر (۱) بحرین (۱) شجاعت (۱) پروین اعتصامی (۱) بدبختی (۱) دمکراسی (۱) وحی (۱) حماقت (۱) اوستا (۱) انجمن حجتیه (۱) الله اکبر (۱) بهداشت (۱) وحدت (۱) سحر (۱) روسیه (۱) روح (۱) دوزخ (۱) نیما (۱) طلا (۱) باران (۱) مجلس (۱) توکل (۱) نگاه (۱) فوتبال (۱) قیامت (۱) قبله (۱) رنگ (۱) بازی رایانه ای (۱) جوک (۱) دین (۱) نوکیا (۱) صبر (۱) مسابقه (۱) سیاسی (۱) شادی (۱) قلب (۱) سکوت (۱) ترس (۱) نفرت (۱) طنز (۱) تولد (۱) وبلاگ (۱) موبایل (۱) ورزش (۱) چشم (۱) شجریان (۱) آقا (۱) آسمان (۱) قبر (۱) اصلاحات (۱) علی (۱) لذت (۱) روزی (۱) لطیفه (۱) ترافیک (۱) مهاجرت (۱) مجازات (۱) قم (۱) پزشک (۱) زرتشت (۱) داستانک (۱) عطار (۱) المپیک (۱) عمر (۱) پیام کوتاه (۱) ابلیس (۱) کافر (۱) قانون (۱) حکومت دینی (۱) فاتحه (۱) بینایی (۱) روز جهانی قرآن (۱) چادر (۱) جوک ترکی (۱) اطلاعات عمومی (۱) انرژی هسته ای (۱) نیمه شعبان (۱) حزب الله (۱) امام محمد باقر (۱) رجب (۱) مبارزه با نفس (۱) قبرستان (۱) حضرت یحیی (۱) امام کاظم (۱) دانایی (۱) فرمانده (۱) حاج همت (۱) تجارت الکترونیک (۱) فیس بوک (۱) اسم اعظم (۱) یوم الله (۱) حلزون (۱) هاوایی (۱) گردن بند (۱) راه قدس (۱) یتیم نوازی (۱) جهانی سازی (۱) نبوغ (۱) برنارد شاو (۱) حقارت (۱) شیخ (۱) فتح (۱) جزیره برمودا (۱) 14 معصوم (۱) حضرت ابوالفضل (۱) اصول دین (۱) حضرت نوح (۱) جبر و اختیار (۱) فرومایه (۱) امام موسی کاظم (۱) مختارنامه (۱) حضرت ابراهیم (۱) غضب (۱) حق الناس (۱) طرح ولایت (۱) امداد غیبی (۱) ضداسلام (۱) خواب و بیدار (۱) تعویذ (۱) توحش (۱) حرز (۱) راهزن (۱) نقض غرض (۱) کفش کتانی (۱) زمزمه های تنهایی (۱) سال پول (۱) بانوی شعر ایران (۱) بهشت احمقها (۱) ساده لوحی (۱) آفتاب پرست (۱) فتح ایران (۱) مدیرکل (۱) بیداری اسلامی (۱) نداآقاسلطانی (۱) چهارده معصوم (۱) میکروسکوپ افکار (۱) سود بانکی (۱) علم غیب (۱) خواستن توانستن (۱) تقلید سیاسی (۱) فراماسون (۱) sms تبریز (۱) اس ام اس تبریز (۱) استاد عالی نسب (۱) نشانه برای فردا (۱) توافق نامه ژنو (۱) شهبد (۱) حضرت زکریا (۱) وضوی صفر و یکها (۱) لاحول (۱) جهنمہ (۱) جام دیجیتال (۱) خوض در باطل (۱) آدمخواری (۱) خسرو زارع فرید (۱) کارتهای بانکی (۱) شرکت انیاک (۱) شبکه شتاب (۱) تنگه برینگ (۱) سیلی ایام (۱) شعار سال (۱) امام نقی (۱) سوره کوثر (۱)
دوستان من برهان سایت زیبای قرآن شیعه 24 ندیم ܔگروه سایبرے مهندس میرزابیگیܔ داهول حرفهایی از جنس ناچاری نقد مدرنیته اسکالپل حکایتهای آموزنده صدای مجری مشاوره کسب و کار مدیرمالی یادداشتهای بیداری ثامن تـــــم مرجع قالب و ابزار مقتدر مظلوم | Mazloum.Ir حامیان ولایت سیّد علی نماز ورزش ایرانی پرتال زیگور طراح قالب