جوادزاده
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ جوادزاده
آرشیو وبلاگ
      راستگویی - دانایی - نظم (یادداشتهای روزانه)
چهار نیروی درونی انسان نویسنده: جوادزاده - ۱۳٩۳/٦/۱۳

انسان در درون خود چهار نیروی مختلف دارد : 1- نیروی شهوت  2- نیروی خشم  3- نیروی خیال  4- نیروی عقل

1- نیروی شهوت : وظیفه نیروی شهوت جلب منفعت است. انسان توسط این نیرو منافع دنیوی را به سمت خویش جذب میکند. مثل غذا ، پوشاک ، مسکن ، مقام ، لذت بردن از جنس مخالف .  مثلا وقتی انسان احساس میکند که فلان غذا برایش مفید است و منفعت دارد نیروی شهوت در او بیدار میشود و همین نیرو به او فرمان میدهد که به سمت غذای مورد نظر رفته و آنرا در اختیار بگیرد و استفاده نماید. اگر نیروی شهوت نباشد انسان میمیرد. همه ی حیوانها نیروی شهوت دارند.

2- نیروی خشم : وظیفه ی این نیرو دفع زیان است. انسان با بهره گیری از این نیرو در پی دفع کردن خطرات و مضرات از خود میباشد. مثلا وقتی انسان حیوان درنده ای را میبیند به خشم می آید و بلافاصله درپی دفع این خطر برمی آید. یا وقتی که کسی به اموال انسان دستبرد میزند و دزدی میکند انسان به خشم می آید و همین نیروی خشم به او کمک میکند که در برابر دزد عکس العمل نشان داده و از اموال خود حراست نماید. اگر نیروی خشم نباشد انسان میمیرد. همه حیوانها نیروی خشم دارند.


3- نیروی  خبال (وهم) : این نیرو وظیفه ی چاره اندیشی را به عهده دارد. وقتی انسان در برابر موقعیتهایی قرار میگیرد که نیاز به تصمیمات خاص دارد این نیرو به کار می افتد و چاره اندیشی میکند و معمولا به دنبال فریبکاری میرود. حیطه عمل قوه خیال بسیار پیچیده و مرموز و ناشناخته است. نیروی خیال برای جلب منفعت و دفع ضرر چاره اندیشی میکند. او مشاور ارشد دو قوه دیگر است. قوه خیال ، هیچ قانونی نمیشناسد و هیچ حد و حدودی را تحمل نمیکند و اسب سرکش خود را به هر سو میتازد تا راه کاری ارائه بدهد او میتواند د یک لحظه کوتاه ، زمین و زمان را سیر کند و راهکارهای مختلف را بسنجد و از میان آنها موثر ترین را به زعم خود پیشنهاد دهد. اگر نیروی خیال نباشد انسان پیشرفت نمیکند. به نظر من حیوانها نیروی خیال ندارند(نیازمند تحقیق است).

4- نیروی عقل : به نظر من ردیف کردن عقل در کنار بقیه نیروهای درونی انسان کار درستی نیست زیرا عقل مفهومی متعالی دارد که از جنس سایر نیروها نیست. اما در این تقسیم بندی چهار گانه برای رساندن منظور خود چاره یی جز این نداریم . بنابراین ما خود را مجاز میکنیم بگوییم که نیروی عقل نیرویی است که همیشه در راه سعادت قدم برمیدارد. نیروی عقل نیرویی است که حسن و قبح مسائل را میداند و میسنجد و نیک و بد را به انسان می نمایاند. نیروی عقل برای کنترل و هدایت سه قوه ی اول است. اگر نیروی شهوت خواست که از حد خویش تجاوز نماید اورا مانع میشود. اگر نیروی خشم خواست که طغیانگری نماید او را سرجای خود می نشاند. اگر نیروی خیال خواست که فریبکاری نماید به او تذکر میدهد. اگر نیروی عقل نباشد انسان با یک حیوان فرق چندان مهمی نخواهد داشت.

در واقع این عقل است که مقادیر مجاز را برای سه قوه ی دیگر معین و مشخص میکند. عقل دائما به شهوت و خشم و خیال نصیحت میکند و مفاد قانونی را برایشان برمیشمارد و یاد آوری میکند. عقل چهارچوبها را میشناسد ، خوب و بد را میفهمد و راه سعادت را مثل کف دست میشناسد و با تکیه بر همین دانش میتواند بر سایر نیروها حکمفرمایی کند. او میتواند به سایر قوا امر و نهی کند زیرا حقیقت عالم را میفهمد و مقصد را میشناسد و به خطرها و موانع راه آگاه است.

اگر شهوت خواست که زیاده روی کند مورد اعتراض عقل قرار میگیرد. اگر خشم خواست از حد خود تجاوز کند و به دیگران صدمات ناروا بزند عقل مهارش را میکشد و کنترلش میکند. اگر خیال خواست که در انجام وظیفه ی  چاره اندیشی خود ، از راه راست بیرون رفته و  با عشوه گری و سوداگری و فریبکاری و سالوسی به دیگران ظلم کند و حق دیگران را پایمال نماید در اینصورت عقل به او هشدار میدهد و عواقب کارش را گوشزد میکند. 

و این خود انسان است که سرنوشت خود را به دست کدامیک از این نیروها بسپارد. خشم و شهوت و خیال ؟  یا عقل؟ 

به قول سعدی : 

خور و خواب و خشم و شهوت شغبست و جهل و ظلمت 

 حَیَوان خبر ندارد ز جهان آدمیت


 

(  متن کامل شعر سعدی  )

 

تن آدمی شریفست به جان آدمیت

 

نه همین لباس زیباست نشان آدمیت

 

اگر آدمی به چشمست و دهان و گوش و بینی

 

چه میان نقش دیوار و میان آدمیت

 

خور و خواب و خشم و شهوت شغبست و جهل و ظلمت 

 

حیوان خبر ندارد ز جهان آدمیت

 

به حقیقت آدمی باش وگرنه مرغ باشد       

 

که همین سخن بگوید به زبان آدمیت

 

مگر آدمی نبودی که اسیر دیو ماندی          

 

که فرشته ره ندارد به مقام آدمیت

 

اگر این درنده‌خویی ز طبیعتت بمیرد

 

همه عمر زنده باشی به روان آدمیت

 

رسد آدمی به جایی که بجز خدا نبیند

 

بنگر که تا چه حدست مکان آدمیت

 

طیران مرغ دیدی تو ز پای‌بند شهوت

 

به در آی تا ببینی طیران آدمیت

 

نه بیان فضل کردم که نصیحت تو گفتم

 

هم از آدمی شنیدیم بیان آدمیت


  نظرات ()
مطالب اخیر دوستی با خدا در خلوت و جلوت مجازات اعدام خوب یاد بد؟ آیا شاهدی برای ألستُ بربّکم وجود دارد؟ قانون شکار از خاک به خاک جواب به دفاع از صادق هدایت مسجد خیف آیا اطاعت از رئیس جمهور ایران اطاعت از خداست؟ زشت و زیبا دل شکسته
کلمات کلیدی وبلاگ حکمت (۱۸٠) آمریکا (۱٢٧) شعر (٧۸) پهلوی (٧٦) رفسنجانی (٦٥) امام حسین (٥٧) حدیث (٤٧) عاشورا (٤٦) امام علی (۳٥) روحانی (۳٥) دعا (۳٤) قرآن (۳۳) امام خامنه ای (٢٩) حضرت محمد (٢٦) احمدی نژاد (٢٥) مصدق (٢۳) حکایت (٢۳) انتخابات ریاست جمهوری (٢٠) خاتمی (۱٩) خدا (۱٩) غرب (۱۸) ashura (۱٧) حجاب (۱٧) نماز (۱٥) علم (۱٤) اسرائیل (۱۳) محرم (۱۳) اسلام (۱۳) صادق هدایت (۱۳) امام خمینی (۱۳) میرحسین موسوی (۱۳) امام صادق (۱۱) شهریار (۱۱) جغرافیا (۱٠) شاه (۱٠) اصلاح طلبان (۱٠) امام زمان (۱٠) رضاشاه (۱٠) رمضان (٩) انسان (٩) زیارت عاشورا (٩) فساد (۸) فتنه (۸) شهید (۸) عشق (۸) سیاست (۸) امام رضا (۸) نجوم (٧) امام جواد (٧) جنگ (٧) سبک زندگی (٧) جمهوری اسلامی (٧) حضرت زهرا (٦) مصائب (٦) یارانه ها (٦) ترک (٦) داستانک (٦) اعمال (٦) حقوق بشر (٦) انقلاب (٦) ایران (٦) خامنه ای (٥) دروغ (٥) آزادی (٥) هنر (٥) حج (٥) کربلا (٥) آذربایجان (٥) فلسطین (٥) یهود (٥) نوحه (٥) روزه (٥) محرم و صفر (٥) جمعیت (٥) بوز قورد (٥) بوزقورد (٥) زلزله تبریز (٥) ویروس فرهنگی (٤) گرگ خاکستری (٤) آل سعود (٤) امام هادی (٤) عیدفطر (٤) عید غدیر (٤) تبریز (٤) عید نوروز (٤) قدس (٤) اینترنت (٤) مادر (٤) عید (٤) خانه (٤) ازدواج (٤) ماهواره (٤) ایمان (٤) انتخابات مجلس (٤) زندگی (۳) هاشمی (۳) خنده (۳) زن (۳) کامپیوتر (۳) گل (۳) دموکراسی (۳) تکنولوژی (۳) شیطان (۳) فناوری (۳) سلوک (۳) امام حسن (۳) انگلیس (۳) امام سجاد (۳) غزه (۳) تورم (۳) عدالت (۳) سال نو (۳) راستگویی (۳) روحانیت (۳) عنایت خدا (۳) اجابت دعا (۳) اقوام ایرانی (۳) قوم پارس (۳) عالمان بی عمل (٢) فساد در سینما (٢) ملی-مذهبی (٢) 10 میلیارد تومان (٢) مذاکرات هسته ای (٢) حقوقهای نجومی (٢) خشونت علیه زنان (٢) جنبش سبز (٢) 9 دی (٢) نا امیدی از خدا (٢) حقوق انسان (٢) قرآن سوزی (٢) تساوی زن ومرد (٢) سنائی (٢) عمل (٢) 5+1 (٢) علامه جعفری (٢) جلیلی (٢) فضولی (٢) تست شخصیت (٢) وام بانکی (٢) دریاچه اورمیه (٢) کشمیر (٢) لیبرال (٢) جنبش عدم تعهد (٢) زمین (٢) قضاوت (٢) پیامبران (٢) توبه (٢) عبادت (٢) انفاق (٢) زبان (٢) تروریست (٢) 29 بهمن (٢) جهان (٢) سوریه (٢) فیلترینگ (٢) پدر و مادر (٢) سوال (٢) مطهری (٢) نذر (٢) شیر (٢) صهیونیسم (٢) صلوات (٢) شب قدر (٢) ریا (٢) علوم تجربی (٢) هندوانه (٢) شعبان (٢) یاحسین (٢) کودک (٢) شریعتی (٢) تربیت (٢) زمان (٢) مناجات (٢) زینب (٢) دزد (٢) معجـزه (٢) عباس (٢) عقل (٢) بهشت (٢) نیایش (٢) قانون (٢) تحریم (٢) عرفه (٢) کوروش (٢) بهمن (٢) شیعه (٢) خمینی (٢) منافق (٢) فیلم (٢) مسجد (٢) سینما (٢) انتظار (٢) گرانی (٢) اندیشه (٢) دنیا (٢) دانش (٢) دل (٢) فلسفه (٢) آرزو (٢) تمدن (٢) طلا (۱) مجلس (۱) توکل (۱) قیامت (۱) باران (۱) قبله (۱) نگاه (۱) فوتبال (۱) بازی رایانه ای (۱) جوک (۱) رنگ (۱) سکوت (۱) ترس (۱) شادی (۱) دین (۱) نوکیا (۱) صبر (۱) مسابقه (۱) سیاسی (۱) تولد (۱) وبلاگ (۱) موبایل (۱) ورزش (۱) قلب (۱) نفرت (۱) طنز (۱) ترافیک (۱) مهاجرت (۱) مجازات (۱) قم (۱) پزشک (۱) زرتشت (۱) عمر (۱) پیام کوتاه (۱) اعدام (۱) المپیک (۱) عطار (۱) ابلیس (۱) کافر (۱) لذت (۱) روزی (۱) لطیفه (۱) چشم (۱) شجریان (۱) اصلاحات (۱) علی (۱) آقا (۱) آسمان (۱) قبر (۱) انشتین (۱) گوش (۱) خرافه (۱) انبیا (۱) عزا (۱) هکر (۱) تخیل (۱) چمران (۱) سلیمانی (۱) بایاتی (۱) جبر (۱) تخصص (۱) استغفار (۱) بسیجی (۱) کهکشان (۱) قاضی (۱) جامعه اطلاعاتی (۱) نسبیت (۱) امام حسن عسکری (۱) حیا (۱) سید احمد خمینی (۱) بیمارستان (۱) کلاهبرداری (۱) مشایی (۱) اصلاح طلبی (۱) کعبه دل (۱) شبهات (۱) تعهد (۱) شاید وقتی دیگر (۱) شمس تبریزی (۱) سرمایه داری (۱) اصول گرایی (۱) ذکر (۱) بودا (۱) تکلیف (۱) تفکر (۱) جوان (۱) الهی (۱) شناخت (۱) تفسیر (۱) بحرین (۱) شجاعت (۱) نظم (۱) ویکتورهوگو (۱) فریب (۱) خشک و تر (۱) برکت (۱) عبدالله نوری (۱) سلامتی (۱) میهن (۱) اختیار (۱) پیام نوروزی (۱) تناقض (۱) جوانی (۱) اهل سنت (۱) سانسور (۱) خیانت (۱) امتحان (۱) راه (۱) ظهور (۱) حزب (۱) اربعین (۱) انیشتین (۱) نوشتن (۱) طبیعت (۱) روشنفکری (۱) غم (۱) مذاکره (۱) مسلمان (۱) سجده (۱) گناه (۱) احزاب (۱) اوباما (۱) غرور (۱) زیبایی (۱) ابر (۱) گفتار (۱) مغز (۱) والدین (۱) تسلیت (۱) شرق (۱) ماسک (۱) انجمن حجتیه (۱) الله اکبر (۱) بهداشت (۱) پروین اعتصامی (۱) بدبختی (۱) دمکراسی (۱) وحی (۱) حماقت (۱) اوستا (۱) دانستن (۱) امامت (۱) توسل (۱) وحدت (۱) سحر (۱) روسیه (۱) روح (۱) دوزخ (۱) نیما (۱) قبرستان (۱) حضرت یحیی (۱) امام کاظم (۱) شیخ (۱) فتح (۱) نبوغ (۱) برنارد شاو (۱) حقارت (۱) راه قدس (۱) یتیم نوازی (۱) جهانی سازی (۱) فرومایه (۱) امام موسی کاظم (۱) مختارنامه (۱) حضرت ابراهیم (۱) یوم الله (۱) حلزون (۱) هاوایی (۱) گردن بند (۱) جزیره برمودا (۱) 14 معصوم (۱) حضرت ابوالفضل (۱) اصول دین (۱) حضرت نوح (۱) جبر و اختیار (۱) غضب (۱) تجارت الکترونیک (۱) نیمه شعبان (۱) حزب الله (۱) امام محمد باقر (۱) رجب (۱) مبارزه با نفس (۱) فیس بوک (۱) اسم اعظم (۱) دانایی (۱) فرمانده (۱) حاج همت (۱) حکومت دینی (۱) فاتحه (۱) بینایی (۱) روز جهانی قرآن (۱) اطلاعات عمومی (۱) انرژی هسته ای (۱) چادر (۱) جوک ترکی (۱) ادیسون (۱) حجامت (۱) بهشت احمقها (۱) ساده لوحی (۱) آفتاب پرست (۱) فتح ایران (۱) مدیرکل (۱) توحش (۱) حرز (۱) راهزن (۱) زمزمه های تنهایی (۱) دعای سمات (۱) سال پول (۱) بانوی شعر ایران (۱) ضداسلام (۱) خواب و بیدار (۱) تعویذ (۱) علم غیب (۱) خواستن توانستن (۱) تقلید سیاسی (۱) فراماسون (۱) sms تبریز (۱) اس ام اس تبریز (۱) بیداری اسلامی (۱) نداآقاسلطانی (۱) چهارده معصوم (۱) میکروسکوپ افکار (۱) سود بانکی (۱) حق الناس (۱) طرح ولایت (۱) امداد غیبی (۱) استاد عالی نسب (۱) نشانه برای فردا (۱) توافق نامه ژنو (۱) شهبد (۱) حضرت زکریا (۱) جام دیجیتال (۱) خوض در باطل (۱) آدمخواری (۱) وضوی صفر و یکها (۱) لاحول (۱) جهنمہ (۱) خسرو زارع فرید (۱) کارتهای بانکی (۱) شرکت انیاک (۱) شبکه شتاب (۱) تنگه برینگ (۱) سیلی ایام (۱) نقض غرض (۱) کفش کتانی (۱) شعار سال (۱) امام نقی (۱) سوره کوثر (۱)
دوستان من برهان سایت زیبای قرآن شیعه 24 ندیم ܔگروه سایبرے مهندس میرزابیگیܔ داهول حرفهایی از جنس ناچاری نقد مدرنیته اسکالپل حکایتهای آموزنده صدای مجری مشاوره کسب و کار مدیرمالی یادداشتهای بیداری ثامن تـــــم مرجع قالب و ابزار مقتدر مظلوم | Mazloum.Ir حامیان ولایت سیّد علی نماز ورزش ایرانی پرتال زیگور طراح قالب