عصر روز یازدهم محرم غمبار ترین تابلوی تاریخ است. انگار همه ی مظلومیت تاریخ در این قطعه از زمان فشرده شده و عصاره ی آن به صحنه ی کربلا چکیده است. این صحنه در شعر شاهکار یحیوی جلوه ی عجیبی بخود گرفته است. شعر یحیوی (تاج الشعرای اردبیل) همانند تابلوهایی نفیس هستند که خواننده و شنونده را به نقطه ی  اوج حماسه ی عاشورا رهنمون میکند بطوری که شنونده انگار آن صحنه های جانسوز  را می بیند و مداح گرانقدر ، حاج باقر تمدن این شاهکار را به شاهکار دیگری که با صدا و لحن بی بدیل خود آن را خلق کرده پیوند زده است. این نوحه روح آدمی را تسخیر میکند.

محرم سال گذشته  چند تابلو از این صحنه ی مصیبت بار  نقل شد (عصر یازدهم محرم) و اکنون ادامه و تکمیل آن به عرض میرسد.

جریان فوق توسط یک فرد از قبیله ی بنی اسد در محضر امام سجاد بیان شده است  و یحیوی ادامه جریان را از زبان امام سجاد چنین نقل میکند :

 

مکرر اول جنابیدن ظهوره گلدی معجزات

دایانمیشیدی نیزه یه قاباخکی  گون او پاکزاد

قوشوندان ایسه ییر دی سو آخیردی چوللره فرات

گچیردی مرد رهگذر سیاحت اهلی خوش صفات

نظر سالاندا ساخلادی او شخصی برملا حسین

 

زبسکه مرد راهیدی پیاده پا او رهگذر

غذاسی جربه دانیده برای توشه ی سفر

حمایلینده قمقمه ایچینده آب سرد تر

نه گوردی رزمگاهیده دوشوب بدندی ، قولدی ، سر

ادیب میان عرصه ده جدایه اتکا حسین

 

او سیّد مَلَک خَدَم سوسوز دی هم یارالیدی

قیافه سی نشان ویریر صفای نفسی عالیدی

لباس جنگی مرکبی نمونه ی جلالیدی

دلیل معنویتی شکفته گون جمالیدی

سو ایسته ییر گلیر جواب سنه سو یوخدی یا حسین

 

چخاتدی جامی توکدی سو لبالب اولدی جامی لن

سو جامی الده روبرو اولوب غریب امامی لن

تعارف ائدی حضرته کمال احترامیلن

دئدی بو جامی نوش ائله دایانما تشنه کامیلن

تب حرارت عطش سودان تاپار دوا حسین

 

سو جامی آلدی لطفیله محبت ائدی اول جناب

بوشاتدی جامی توپراقا او زاده ی ابی تراب

او شخص با سعادته  بویوردی ای وفا ماب

اگر چه ظاهرا منه اولوب بو چولده قحط آب

ولیک باطنا منم مدیر کل ماء  حسین

 

اشاره ایله دی گویه او فخر عالم بشر

چکیلدی غیبدن حجاب  آچیلدی پرده ی بصر

او مرد بالیاقته  بویوردی ایله سن نظر

سمای سری سیر ائله بو حالدان اولما بی خبر

مشاهدات اجازه سین ائدیر سنه عطا حسین

 

باخاندا گوردی باغیدیر بنای دلگشاسی وار

درخت میوه داردن محیط با صفا سی وار

چمن دی گول دی  لاله دی  هوای جان فضاسی وار

سفید و سرخ وسبزدن  قصورینین نماسی وار

او قصرلرده نقش اولوب  عزیز مصطفی حسین

 

گلیبدی موجه بحر تک  زلال نهرلر آخار

قدح لر الده سو دولی حسینه حوریان باخار

لباس سندسی گئیب جلاسی برق تک شاخار

هامی سی سس سسه ویریب ائده للر افتخار

یولوندا منتظر دی گل بو جنت العُلا حسین

 

گورنده مرد رهگذر او حضرتین جلالتین

ییخیلدی ذوالجناحینین اوپوب رکاب خدمتین

دئدی فدا اولوم سنه بویور بو سرین حکمتین

عطش واریندی ایشمیسن نیه بهشت شربتین

بو صبر و هم بو قدرته هزار مرحبا حسین

 

لقای حقه تشنه دیر سو سوز تاپا لقا حسین

مگر من عاجزم ایچم فرات سرخ فامیدن

سوسوز لوقون حرارتین چکم بو تشنه کامیدن

واریمدی قدرتیم ایچم سو گوردوگون مقامیدن

شراب سلسبیل آلام او روضه السلامیدن

تصور ائتمه ظاهرا  اولوبدی مبتلا حسین

 

 

گل آگه اول مقامیمه شریف ماسوی منم

طلوع آفتابیده ظهور روشنا منم

کواکب اوسته سیر ائدن فروغ نه سما منم

مظاهر صفات حق جمال کبریا منم

بو عالمه الستیده منم ویرن رضا حسین

 

جهان جود و بخششه حدیقه الصفا منم

بهار پنج تن گل شکوفه کسا منم

اب العباد و عبد حق مقرب خدا منم

ازلده ویردیقیم سوزه بوگون ائدن وفا منم

آدیمدی عهد نامه ده شهید کربلا حسین

 

بهشت جاودان منیم بهشت جاودان منم

رونده گان جنته دلیل کاروان منم

حساب رستخیزده شفیع  شیعیان منم

برات حکم رحمته علامت و نشان منم

منم گروه دین اوچون امام و پیشوا حسین

 

بابام محمد رسول آتام علی مرتضی

حسن دی قارداشیم منیم ننه مدی خیره النسا

چوخ ایسته رم بلانی من چوخ ایسه ییر منی بلا

گرک وضوی خونیلن نماز ظهر ائدم ادا

اوحالدا آغلیانلاری منم ائدن دعا حسین

 

دئدی اجازه وئر منه شریک اولوم بو نهضته

دندی یازیلمه ییب آدین صحیفه ی شهادته

دئدی کی قول ویر منه الیم یته شفاعته

بویوردی قوخما حشرده عوض یتر بو خدمته

دایانما گئت بو عرصه ده سنه آلار جزا حسین

 

او شخص یوزده گوز یاشی ادامه وئردی راهنه

وداع هفتمه حسین گلیبدی خیمه گاهینه

ویریب سلام آخرین عیال بی پناهینه

دولاندیریبدی مرکبین قییتدی وعده گاهینه

او غمسرانی تازه ده ن ائدیبدی غمسرا حسین

 

رقیه باخدی باخدی بیر آتاسی گئتدی غی یولا

نظر دن عنقریبدی گوروب اوشاه غیب اولا

قاچیب دالیجا بیر نئچه قدم او بولبول  بلا

صریحا اول جنابیدن وصال مژده سین آلا

دئدی توقف ایله ای یتیم لره آتا حسین

 

سنه بو گوزلریم فدا دایان بابا دایان بابا

دوزنمیرم فراقیوه کی قلبیم اولدی قان بابا

دوباره عرضیمی ائشید جهاده اول روان بابا

بویور بحق فاطمه سنی گوروم هاچان بابا

اوساعتی گوزه تلییوم دئییم یانا یانا حسین

 

دئدی ائله ای کی باتدی گون چکیلدی نور روشنی

واریمدی بزم خلوتیم گئجه گوزتله رم سنی

بی بی ن کی یاتدی ترک ائله ائ پاره پاره خیمه نی

بو قتلگاهی آختاریب  تاپارسان اوردا سن منی

سنه یارالی سینه ده درست ائدیب دی جا حسین

 

دئدی بو دعوتین بابا منه یئتیردی تازه جان

امید وصلیلن گئجه  بو دشتی سیر ائدن زمان

اوزوم غریب و نابلد نه دن بیلیم هایاندا سان

او وقته اولدوغون یئری علامتیله وئر نشان

دئدی قیزیم گله نده سن اوزی ائده ر صدا حسین

 

قدم قویاندا نصف شب او دشت پر مخافته

هایاندا کی توشه ر گوزون شعاع نور

دایانما تئز یتیر اوزون  او نور اولان علامته

سینه مده ساخلارام سنی یئتر سن استراحته

چوخور مکان دا خوابگاه سنه ادیب بنا حسین

 

غرض حسین شهید اولوب داغیلدی  یاندی خیمه لر

اسیر و دستگیر اولوب حریم شاه خونجگر

کنار نحر علقمه ویریلدی خیمه ی دگر

او خیمه ده ائدیب مکان عیال سید البشر

سپهر لاجوردی یه چیخوب نوای وا حسین

 

ظهوره گلدی دیو شب گئییب  لباس تیره تار

قوشون یاتیب  کسیلدی سس قارالدی دشت و کوهسار

رقیه گوردی نصف شب نه شمر وار نه خولی وار

ایاقه دوردی خیمه دن یواش یواش اولوب کنار

 

گوروب جنازه لر دوشوب  گوز ایشله دیکجه توپراقا

اوزاقدا نور گورسه نیر ایشیق سالیب ساقا سولا

صفای عشق جلب ائدیب مجال یوخ دایانماغا

او وعده گاهی گورجه یین بنا قویوب دی قاشماغا

دایانما گل رقیه جان اونی ائدیب صدا حسین

 

دئیل له نهر اولان بدن چاغیردی نازلی دخترین

اوزاتدی سالدی بوینونا ایکی یارالی اللرین

دئدی بو جراته قیزیم هزار احسن آفرین

زیارت ایله دین بالا سینه مده اصغرین یئرین

 

دئدی فدا اولوم بابا اطاق زرنگاریوه

گتیردیم اشک مرحمی  بو جسم زخمداریوه

سینه نده یئر ویره ن زمان  او  طفل شیرخواریوه

دوباره قویما من گئده م منی ده آل قوجاقیوه

ائله جفا و زجردن  رقیه وی رها حسین

 

قیزیم یازیلمه ییب سنه بو کربلاده مدفنی

ائدرسن آخرین مکان دمشقیده خرابه نی

داخی یوبانما گئت بالا  که عمه ن آختاریر سنی

 

ویریر عریضه یحیوی حسینه نوحه خوانیزه م

گئچیبدی اللی دن اوج ایل  دخیل خاندانیزه م

غلام پیر درگه  فرشته پاسبانیزه م

شفاعتیزده وار گوزوم گدای آستا نیزه م

زمان احتضاریده یتیش هارایه یا حسین

 

لینک دیگری از نوحه ی تمدن : 

خدا رحمت کند یحیوی و حاج باقر تمدن را که هر کدام به نوبه ی خود انصافا هنری مانگار خلق کرده اند.

السلام علیک با ابا عبدالله


موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: امام حسین , عاشورا , نوحه


تاريخ : ۱۳٩٢/٩/٧ | ٦:۳٠ ‎ب.ظ | نویسنده : جوادزاده | نظرات ()
.: a good site پارس قرآن :.